Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!
Głwna | Miejscowości | Europa | Polskie Miasta | R-Rz | Rabka | Żydzi
Rabka - Żydzi
ss


    Przed wybuchem II wojny światowej Rabkę zamieszkiwało około 7 tysięcy osb, w tym około 450 osb pochodzenia żydowskiego. Z początkiem wojny, w obawie przed najeźdźcą hitlerowskim wiele rodzin żydowskich opuściło miasto - pozostali liczyli, że na prowincji będzie im łatwiej doczekać końca wojny, ktra miała trwać tylko kilka tygodni.
    Po kapitulacji Rzeczpospolitej (6 października 1939 roku) Niemcy błyskawicznie rozpoczęli organizację władz okupacyjnych. W tym samym czasie rozpoczęły się pierwsze represje wobec Żydw - konfiskowano ich majątki oraz nakazano im nosić opaskę z Gwiazdą Dawida.
    W połowie 1940 roku przeniesiono z Zakopanego do Rabki Szkołę Dowdcw Policji Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa, a na jej komendanta mianowano SS-Untersturmfhrera Wilhelma Rosenbauma. Mieściły się w niej rżne pracownie rzemieślnicze (krawiecka, szewska, siodlarska, ślusarska oraz fryzjerska), w ktrych zatrudniano około stu Żydw. Pozostali pracowali poza szkołą, w kamieniołomie w Zarytem, przy budowie drg lub przy pracach porządkowych. 
    Rok 1942 był dla Żydw katastrofalny. W okresie kiedy do Rabki przybywali pracownicy żydowscy z getta w Nowym Sączu, podwładni Rosenbauma przeprowadzili kilka masowych egzekucji w lasku obok szkoły.
Pierwsza większa egzekucja miała miejsce 10 maja 1942 roku. Obejmowała ludzi niezdolnych do pracy przybyłych pierwszym sądeckim transportem. Rosenbaum wywoływał z listy całe rodziny, te ktre oznaczył skazane były na śmierć. Dnia 25 maja o godzinie 4 nad ranem 45 osb z jego listy zostało wezwanych do szkoły. Tego dnia zostało wyznaczonych około 20 ludzi do wykopania głębokich na 3 metry grobw w lesie za szkołą. Po wykonaniu pracy, robotnicy ukryli się w lesie. Około godziny 20-tej rozpoczęła się egzekucja – Ukraińcy i strażnicy prowadzili ludzi grupami bijąc i popędzając ich, następnie kazano im się rozebrać i ustawić wokł wykopu. Żydw uśmiercano strzałem w tył głowy. Po oddaniu strzału ciała wpychano do dołu. Przy tym zajściu obecny był sam Rosenbaum, ktry zastrzelił sześć osb. Świadkami egzekucji byli robotnicy, ktrzy skryli się w lesie po wykopaniu masowych mogił. W czerwcu 1942 roku została przeprowadzona kolejna masowa egzekucja, w wyniku ktrej zginęło około 300 Żydw, w tym ponad 200 rabczańskich i około 50 z transportu z Nowego Sącza. Trzecia masowa egzekucja miała miejsce 17 lipca 1942. W egzekucji tej wymordowano m.in. Żydw przywiezionych z trzeciego transportu z Nowego Sącza, a także mieszkańcw Krakowa szukających w tej okolicy schronienia. Zginęło wtedy około 100 osb.
    W tym samym czasie Rosenbaum zlecił utworzenie na terenie Rabki obozu pracy przymusowej dla Żydw. Kierowano do niego zdolnych do pracy, przede wszystkim młodych ludzi. Starych i chorych transportowano natomiast do obozu zagłady w Bełżcu, gdzie dokonywano ich likwidacji. W ten sposb w Rabce pozostało około 200 robotnikw żydowskich, skoszarowanych na terenie obozu, ktry istniał do połowy 1943 roku. Od czerwca 1943 kolejne grupy więźniw wywożono do obozu w Płaszowie.
    Nie udało się ustalić ile ofiar pochłoneła "szkoła katw" w Rabce. Liczba osb zamordowanych nie jest znana do dnia dzisiejszego.



28 września 2012